Namens de commissie vaktechniek brengt het bestuur u op de hoogte van een reeks van vier praktijkgerichte workshops ‘Juridische aspecten van fusies & overnames’, waarin de juridische aspecten van alle fasen van een overnametraject uitgebreid aan de orde zullen komen.
De cyclus is voor het NIRV op maat gemaakt en afgestemd op de opleidingsbehoefte die de praktijk van register valuators met zich meebrengt. De nadruk in de workshops ligt op MKB en MKB+ transacties.
Hoofddocent is mr. Steven Storm MBA, als partner werkzaam bij Jonker Lakens Storm Advocaten, een kantoor gespecialiseerd in de MKB en MKB+ fusie- en overnamepraktijk. Hij heeft de opleiding Business Valuation aan de RSM afgerond en is aspirant lid van het NIRV.
Overzicht workshop cyclus
Workshop 1: inleiding en voorfase transactieproces (2 december 2010) – Inschrijving mogelijk
In deze eerste workshop wordt ingegaan op de verschillende vormen van fusies en overnames en hun voor- en nadelen. Ook worden de verschillende fasen van het transactieproces besproken, te weten de voorfase, het due diligence, de koopovereenkomst/closing en de post-transactiefase.
Het tweede deel van de workshop gaat in detail in op de voorfase van het transactieproces en de juridische aspecten die daarmee samenhangen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt gekeken naar de belangrijkste documentatie, zoals de geheimhoudingsovereenkomst en de intentieovereenkomst en de valkuilen daarbij. Aan de hand van een model intentieovereenkomst zullen verder verschillende aspecten behandeld worden, zoals:
- Wat is de structuur en inhoud van de intentieovereenkomst?
- Mate van gebondenheid (procesbrief versus overeenkomst op hoofdlijnen)?
- Welke opschortende/ontbindende voorwaarden dienen in de intentieovereenkomst opgenomen te worden? Denk hierbij aan voorbehoud financiering, goedkeuring door vennootschappelijke organen, positief advies OR, overleg bonden (vaak vereist op basis van CAO), goedkeuring contractuele wederpartijen, reorganisatie/ontvlechting target, goedkeuring mededingingsautoriteiten (niet vaak van toepassing in MKB) etc.;
- Het vastleggen van de transactiestructuur: hoe geef je voldoende sturing aan het proces zoveel mogelijk met behoud van flexibiliteit?
- Geheimhouding en exclusiviteit.
Verder wordt aan de hand van de meest recente jurisprudentie ingegaan op hoe overeenkomsten tot stand komen en het leerstuk van de afgebroken onderhandelingen.
Workshop 2: due diligence & garanties (eerste kwartaal 2011)
De tweede workshop gaat met name in op het due diligence onderzoek, de onderzoeks- en mededelingsplicht en de daarmee samenhangende garanties en vrijwaringen. Due diligence en de daarmee onlosmakelijk verbonden garanties zijn essentieel om transactierisico’s te beheersen. In MKB transacties wordt niet zelden een beperkt due diligence uitgevoerd om transactiekosten te besparen en dient de lijst garanties “acceptabel in omvang” te zijn. Is dit werkbaar? Op welke zaken kan beter niet "bespaard" worden?
Ingegaan wordt op onder andere de navolgende aspecten:
- Wie zijn betrokken bij een due diligence onderzoek?
- Onderzoeksplicht vs mededelingsplicht (incl. laatste stand van de jurisprudentie);
- Wat is de beste due diligence/disclosure strategie?
- Hoe wordt een due diligence onderzoek opgezet en wat zijn de belangrijkste onderwerpen die daarbij aan de orde dienen te komen?
- Welke documentatie is relevant bij het due diligence onderzoek (IM, vragenlijst, data room protocol, data room index, management presentatie, Q&A, due diligence rapport, disclosure letter)?
- Wat zijn garanties en vrijwaringen – juridische implicaties en recente jurisprudentie;
- Hoe verhouden garanties zich tot de onderzoeksplicht?
- Wat zijn de belangrijkste garanties?
- De balansgarantie nader bezien: wat kan je er wel en niet mee afdekken?
Workshop 3: koopovereenkomst & closing (tweede kwartaal 2011)
Deze workshop behandelt de koopovereenkomst en de belangrijkste closing documentatie.
De meeste claims bij overnames vloeien niet voort uit een schending van garanties, maar uit het koopprijsmechanisme en de daaruit eventueel voorvloeiende koopprijsaanpassingen. Een goed begrip van de verschillende varianten, zoals bijvoorbeeld het locked box systeem, het “klassieke” prijsaanpassingsmechanisme gebaseerd op een voorlopige overnamebalans, maar ook earn out regelingen en koopprijsaanpassing door inbreuken op garanties en vrijwaringen is essentieel. Hierbij wordt tevens ingegaan op de vraag welke garanties en overige bepalingen behoren bij welk prijsaanpassingsmechanisme. Op dit gebied dienen corporate finance adviseur en jurist in het bijzonder nauw samen te werken.
Verdere onderwerpen zijn:
- Hoe vindt betaling plaats en welke zekerheden kunnen hierbij worden ingebouwd (cash betaling via notaris/direct, escrow, achtergestelde verkoperslening, zekerheden, verrekening)?
- Closing agenda;
- Flow of funds;
- Welke issues kunnen optreden bij de verbreking van intra groep relaties?
- Welke opschortende/ontbindende voorwaarden worden in de koopovereenkomst opgenomen?
- Welke verplichtingen hebben koper en verkoper jegens elkaar tussen ondertekening en closing?
- Non concurrentiebeding;
- Geheimhouding.
Workshop 4: joint ventures & samenwerking (derde kwartaal van 2011)
Een onderwerp dat over ten onrechte soms onderbelicht blijft, is de wijze waarop aandeelhouders na closing van de transactie onderling hun samenwerking vormgeven. Kerndocumenten hierbij zijn de aandeelhoudersovereenkomst, soms verwerkt in een participatieovereenkomst, en de statuten.
Aan de hand van praktijk cases en aandeelhoudersovereenkomst/statuten zullen de belangrijkste elementen voor een dergelijke samenwerking besproken worden, waaronder:
- Het corporate governance model: wie heeft wat te zeggen in bestuur, raad van commissarissen en aandeelhoudersvergadering en hoe wordt dit vastgelegd?
- Goed te keuren bestuursbesluiten door raad van commissarissen/aandeelhoudersvergadering;
- Vertegenwoordigingsbevoegdheid bestuur en toegestane beperkingen;
- Wat is de positie van de minderheidsaandeelhouder? Welke bescherming geniet deze (inclusief meest recente jurisprudentie)?
- Exit-bepalingen: verplichte aanbieding van aandelen, good/bad leaver bepalingen, prijsbepaling, drag along, tag along, Mexican shoot out/Russian roulette etc.
- Dividendbeleid, informatieplichten en overige bepalingen;
- Geschillenbeslechting: welke mogelijkheden zijn er en wat zijn de voor- en nadelen daarvan?
Alle workshops zullen gegeven worden aan de hand van praktijk cases en modeldocumentatie.
Basiskennis op het niveau van de opleidingen Business Valuation aan de RSM en Tias wordt verondersteld paraat te zijn.
PE-punten
In het kader van de permanente educatie (PE) voor registeraccountants en voor NIRV leden zullen aan elke workshop 3 PE punten worden toegekend.
Inschrijving eerste workshop
U kunt zich nu inschrijven voor de eerste workshop over de voorfase van het transactieproces. De eerste workshop zal plaatsvinden op 2 december 2010 van 14.00 tot 17.30, ontvangst vanaf 13.30. De workshop wordt afgesloten met een borrel. De cursuslocatie is gelegen in de omgeving van Utrecht en wordt zo spoedig mogelijk gecommuniceerd.
Minimum en maximum aantal deelnemers
De eerste workshop zal van start gaan bij minimaal 15 deelnemers. Omdat wordt gestreefd naar een goede interactiviteit tussen deelnemer en docent en deelnemers onderling zal het aantal deelnemers maximaal 25 zijn.
Kosten
De kosten voor de eerste workshop bedragen € 195,- (excl. BTW) per deelnemer. Deelnemers ontvangen ongeveer 3 weken voor de eerste workshop de factuur via het NIRV. Betaling van de factuur dient te geschieden binnen 14 dagen na de factuurdatum.
Aanmelding
U kunt zich hier aanmelden voor de eerste workshop. Op volgorde van binnenkomst zullen de aanmeldingen worden verwerkt. Annulering van inschrijving door de deelnemer zonder kosten is mogelijk tot 3 weken voor aanvang van de eerste workshop en dient schriftelijk bij het secretariaat te geschieden, daarna zullen kosten verschuldigd zijn.
Voor nadere vragen kunt u contact opnemen met het secretariaat van het NIRV secretariaat@nirv.nl, telefoon 076 – 5781383 of Mimoun Hermse, voorzitter commissie vaktechniek, tel. 075-6218809.